© 2010 - 2019 by Ensemble Black Pencil 

Flag of United Kingdom

DESTINATION TRANSYLVANIA

De monnik Johannes Caioni (1629/1630 —1687) was een voorloper van het tijdperk van de Verlichting in Transsylvanië. In 1652 ontving hij een muziekcollectie van zijn leraar als prijs voor zijn goede prestaties. Caioni ontvangt de verzameling in onvolledige vorm en zal de taak overnemen om composities toe te voegen, een activiteit die hij tot 1671 voortzet en werd bekend als de Caioni Codex.

 

De Caioni Codex portretteert de zeer breed muzikale interesses van de welvarend en kosmopolitisch Transsylvanië in die tijd. Het bestaat uit een omvangrijke en zeer gevarieerde verzameling van maar liefst 346 (!) stukken.

 

Het gaat echter niet alleen over de hoeveelheid composities op zichzelf, maar eerder om een aantal prachtige stukken met virtuoos gebruik van de (instrumentale) partijen, door kleurrijke compositorische technieken. Een oase voor Black Pencil voor het ontwikkelen van het nieuw programma Destination Transylvania.

 

Destination Transylvania neemt een selectie uit de muziek van de Caioni Codex als leidraad: motetten door de grote meesters Claudio Monteverdi en Orlando di Lasso, Italiaanse Fantasia’s door de Bolognese componist Adriano Banchieri en de Siciliaan Alessandro Grandi, een westerse dans door de Duitser Andreas Hammerschmidt, seculiere liederen en spetterende Roemeense volksdansen. De repertoirekeuze is gebaseerd op het potentieel voor klankvariatie en tempoverschil, alsmede het karakter en de populariteit van de betreffende werken. Deze werken dienen als inspiratie voor het maken van de nieuwe composities en voor de realisatie van de eigen arrangementen.

Door de eeuwen heen is Transsylvanië bewoond door Roemenen, Hongaren, Duitsers, Serviërs, Slowaken, Gypsy’s en anderen. Het is al lang een centrum voor volksmuziek uit al deze verschillende culturen. Dit fenomeen wordt ook weerspiegeld in de Caioni Codex; 20 stukken volksdansmuziek verschijnen in de collectie. We hebben een selectie gemaakt van onze top 4 en dat moet de kers op de taart worden. Het arrangement bestaat uit veel ritme en groove, zeer hoge en zeer lage fluiten, van garklein tot subcontrabas, gebruik van flexibele stemmingen, delicaat en virtuoos, dan wel grof en massief.

 

  • Muziek van 16e, 17e en 21e eeuw (C. Monteverdi, O. Di Lasso, Castelli, Martijn Padding, Kate Moore, Jorrit Tamminga a.o.)

  • Een concert van 70 minuten (pauze mogelijk)

 

PROGRAMMA

MOTET

Claudio Monteverdi (1567-1643): O bone Jesu (gepubliceerd in 1582)

 

Dans in West-Europese stijl

Andreas Hammerschmidt (1611-1675): Balletha (gepubliceerd in 1670)

 

Hedendaagse muziek

Kate Moore (1979): Nieuw Werk (2020)

 

Instrumentale stukken uit de barok

Adriano Banchieri (1568-1634): Fantasia (gepubliceerd in 1670)

Alessandro Grandi (1590-1630): Phantasia (gepubliceerd in 1670)

 

Hedendaagse muziek

Martijn Padding (1956): Speed Ups, Bicinium (2019)

 

Seculiere liederen

Anonymous  Dádé Zingaricum, Ex oraculo Palfico (gepubliceerd in 1670)

Anonymous  Dádé Zingaricum, Tikha vgordonaczka (gepubliceerd in 1670)

 

MOTET

Orlando di Lasso (1532-1594): Magnificat primi toni (gepubliceerd in 1567)

Hedendaagse muziek

Fred Momotenko (1970): Danco Konsonanco (2018)

 

Dansen uit de regio (volksdans)

Anonymous  Chorea Polonica (1670)

Anonymous  Ötödik Tancz hatodon (gepubliceerd in 1670)

 

Dansen uit de regio (volksdans)

Anonymous  Apor Lazar Tancza (gepubliceerd in 1670)

Anonymous  Paikos Tancz (gepubliceerd in 1670)

 
 
1_Monteverdi_DestinationTransylvania.jpg

Met de O bone Jesu van Monteverdi herscheppen we de uitbundige kerstvieringen van de kerk van San Marco in het 17e-eeuwse Venetië, met een bijzondere instrumentale versie.  

Monteverdi

2_DiLasso_DestinationTransylvania.jpg

De meest productieve componist van Magnificats, met meer dan 100 werken - Orlando di Lasso - kon niet uit onze selectie van motetten worden weggelaten. In zijn prachtige Magnificat primi toni, willen we het publiek de prachtige vocale kwaliteit van het geluid van Black Pencil laten ervaren.

Di Lasso

3_AndreasHammerschmidt_DestinationTransy

Andreas Hammerschmidt, alias de ‘Orpheus van Zittau’, schreef vooral motetten, concerten en aria's. Maar sommige instrumentale muziek van hem overleefde dankzij de Caioni Codex. Zijn Balletha is een dans die sterk wordt beïnvloed door de Engelse stijl, die in die tijd in het noorden van Duitsland heerste.

Hammerschmidt

4_AdrianoBanchieri_DestinationTransylvan

De 'Fantasia’-set in het programma bestaat uit zeldzame werken van Adriano Banchieri (vooral bekend om zijn composities van 'madrigal comedy' en 'canzonettas') en van Alessandro Grandi (zijn werken waren bijna even invloedrijk als die van Monteverdi, het grootste deel van zijn muziek bestond uit motetten in concertanto-stijl). Hun Fantasia’s zijn heel licht en glanzend.

Banchieri

De twee seculiere liedjes Dádé Zingaricum nemen onmiddellijk de luisteraar mee naar de Balkan-traditie. Je voelt de sterke Ottomaanse invloed in de muziek. Het zijn eenvoudige, repetitieve melodieën, met één enkele richting in de muzikale opbouw. Het is het soort muziek dat je voor het eerst hoort, maar je het gevoel geeft dat je het al jaren kent (!) Dádé Zingaricum geeft een verleidelijke Gypsy smaak aan het programma.

Volksmuziek 

Transsylvanië